Dlaczego nieuczciwi najemcy pozostawali bezkarni?

Dlaczego nieuczciwi najemcy pozostawali bezkarni?

Jak było dotychczas?

Dzisiaj miałem kolejne zapytanie, czy podejmę się sprawy dochodzenia należności czynszowych od nieuczciwych najemców. Sprawa typowa i nieodbiegająca od innych, z jakimi mam do czynienia. Ona – najemczyni, wyprowadziła się z lokalu, pozostawiając lokal zdewastowany. Nie uregulowała ostatniego czynszu, zostawiając wynajmującego z nierozliczoną kaucją i nieopłaconymi kosztami za media i zaległościami czynszowymi. On – najemca został zatrzymany przez policję i przebywa w areszcie śledczym. Obydwoje płacili nieregularnie i ze znacznym opóźnieniem, a w pewnym momencie w ogóle zaprzestali regulowania należności wobec właściciela mieszkania. Właściciel lokalu chciałby, aby osoby te poniosły odpowiedzialność za nienależyte wywiązanie się z umowy najmu i szkody, które wyrządziły w lokalu.

Z podobnymi sytuacjami spotykam się kilka razy w miesiącu. Dlaczego takie osoby pozostają bezkarne i czemu powielają schemat postępowania w stosunku do kolejnych, niczego nieświadomych wynajmujących?

Oczywiście bezkarność takich osób wynika z ich anonimowości. Nie było rejestru, w którym można bezpłatnie sprawdzić, czy potencjalny najemca nie zalega innemu wynajmującemu z zapłatą należności pieniężnych (np.: czynszu). Są co prawda komercyjne rejestry dłużników, ale dostęp do nich jest ograniczony (odpłatny). Publiczny rejestr dłużników niewypłacalnych prowadzony w ramach Krajowego Rejestru

Sądowego także nie pozwala na łatwe sprawdzenie dłużnika, gdyż najpierw należy ustalić, czy dana osoba w ogóle jest w tym rejestrze wpisana i pod jakim numerem.

Sytuacja po wrześniu 2023 r.

Sytuacja dłużników-najemców, wobec których nie można było wyegzekwować należności z uwagi na brak jawnych źródeł dochodów i brak „zajmowanego” przez komornika majątku — miała jednak ulec zmianie i to na korzyść wierzyciela w związku z wejściem w życie w dniu 1 grudnia 2021 r. ustawy z 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1909). Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 3 tejże ustawy w rejestrze tym mogą być ujawniane m.in. osoby fizyczne, wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Pomimo wejścia w życie przepisów ustawy z końcem 2021 r. dopiero od września/października 2023 r. komornicy uzyskali techniczną możliwość ujawniania dłużników w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Kto może sprawdzić potencjalnego najemcę w rejestrze?

Przepisy ustawy przewidują, że rejestr dłużników jest jawny i dostępny przez Internet dla każdego, kto tylko zna dane identyfikujące takie jak numer PESEL lub numer NIP (dotyczy osób fizycznych, ale na razie tylko nimi się zajmujemy w tym wpisie).

Art. 4 [Zasada jawności Rejestru]
1. Rejestr jest jawny.
2. Każdy ma prawo zapoznać się z danymi ujawnionymi w Rejestrze oraz danymi objętymi treścią obwieszczeń za pośrednictwem sieci Internet.

Co można się dowiedzieć z treści wpisów w Krajowym Rejestrze Zadłużonych?

Zakres informacji o osobach fizycznych, wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne obejmuje następujące dane:

  • 1) imię i nazwisko;
  • 2) numer PESEL a w przypadku jego braku — inne dane umożliwiające jednoznaczną identyfikację;
  • 3) NIP, jeżeli osoba ma taki numer;
  • 4) datę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika lub sąd albo naczelnika urzędu skarbowego, albo dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
  • 5) sygnaturę akt sprawy;
  • 6) nazwę sądu lub organu, który wydał orzeczenie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika lub sąd albo naczelnika urzędu skarbowego, albo dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
  • 7) kwotę lub sumę kwot wierzytelności niewyegzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika lub sąd albo naczelnika urzędu skarbowego, albo dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
  • 8) wskazanie tytułu wykonawczego.

Dla wynajmującego, chcącego sprawdzić potencjalnego najemcę, najważniejsze informacje to imię i nazwisko oraz numer PESEL – pozwalające na pełną identyfikację potencjalnego najemcy. Informację o dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego, sygnaturze akt sprawy czy też wysokości egzekwowanej kwoty, mają znaczenie drugorzędne. Samo figurowanie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych powinno z miejsca dyskwalifikować potencjalnego najemcę.

Po sprawdzeniu kilku dłużników, wobec których prowadzę postępowania egzekucyjne, mogę z powodzeniem stwierdzić, że... piętnaście umorzonych egzekucji komorniczych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Zadłużonych raczej nie rokuje poprawie zachowania dłużnika i chęć spłacenia długów.

Jak długo dłużnik będzie figurował w Krajowym Rejestrze Zadłużonych?

Dłużnik wpisany do rejestru będzie w nim figurował przez okres 7 lat od daty dokonania wpisu. Data umorzenia postępowania egzekucyjnego przeważnie będzie się pokrywać z datą wpisu do rejestru. Ustawa zobowiązuje komorników w zakresie postępowań, co do których umorzyli egzekucję, do niezwłocznego zamieszczania informacji w Rejestrze.

Czy wpis do Krajowego Rejestru Zadłużonych wymaga wniosku wierzyciela?

Wpis do rejestru dłużników następuje z urzędu i dokonywany jest przez komornika umarzającego postępowanie egzekucyjne. Wierzyciel nie musi podejmować żadnych dodatkowych czynności, wystarczy, że tylko złoży wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej, która zakończy się umorzeniem na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania cywilnego.

Czy każdy sposób zakończenie egzekucji będzie podstawą do wpisania do Krajowego Rejestru Zadłużonych?

Nie, tylko umorzenie z tego powodu, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, albo umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone przez naczelnika urzędu skarbowego albo dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z uwagi na fakt, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;

Kto może trafić do Krajowego Rejestru Zadłużonych?

Ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Zadłużonych podlegają nie tylko osoby fizyczne, ustawa przewiduje cały katalog podmiotów (osób prawnych, jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną) jednak w niniejszym wpisie z punktu widzenia interesu i bezpieczeństwa właściciela wynajmującego mieszkanie, skupiam się tylko na poniższych kategoriach dłużników:

  • osoby fizyczne, wobec których umorzono egzekucję jako bezskuteczną na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania cywilnego;
  • osoby fizyczne (dłużnicy alimentacyjni), wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych lub egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, a które zalegają ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące.

Czy wierzytelności sprzed 1 grudnia 2021 r. też mogą być ujawnione w Krajowym Rejestrze Zadłużonych?

Tak, o ile tylko roszczenie stwierdzone tytułem wykonawczym (np.: wyrok, nakaz zapłaty, postanowienie zasądzające koszty postępowania) nie uległo przedawnieniu. Mając tytuł wykonawczy sprzed wielu lat, wierzyciel, który ponawiał egzekucję (zapobiegając tym samym przedawnieniu roszczenia), może złożyć ponownie wniosek o wszczęcie egzekucji, nie licząc na zaspokojenie swoich roszczeń a jedynie po to, żeby jego wieloletni dłużnik w końcu trafił do ogólnodostępnego rejestru dłużników.

Czy funkcjonowanie Krajowego Rejestru Zadłużonych spowoduje, że dłużnicy zaczną spłacać długi?

W pewnym stopniu pewnie tak, choć w przypadku tzw. dłużników z wyboru (dłużników zawodowych) raczej nie skłoni ich to do zmiany sposobu życia na koszt bliźniego. Jednak to, co uważam, za fenomenalne rozwiązanie, jeśli chodzi o wprowadzenie Krajowego Rejestru Zadłużonych, to:

  • jawność tego rejestru (dostęp przez Internet),
  • łatwość sprawdzenia potencjalnego najemcy po jego numerze PESEL
  • bezpłatność sprawdzenia.

W końcu w XXI wieku wynajmujący mają bezpłatne i skuteczne narzędzie pozwalające im na wstępną weryfikację potencjalnych najemców. Dla mnie Krajowy Rejestr Zadłużonych będzie pełnił przede wszystkim funkcję ochronną (prewencyjną), o ile oczywiście wynajmujący będą z niego korzystać przed podpisaniem umowy najmu i oddaniem kluczy do lokalu w ręce praktycznie nieznanej sobie osobie. Sądzę, że mój skromny wpis przyczyni się do popularyzacji tego narzędzia i uchroni wielu wynajmujących przed gigantycznymi problemami związanymi z wynajęciem mieszkania dłużnikowi z wyboru. Nie jest to oczywiście jedyne narzędzie pozwalające zabezpieczyć się, ale z całą pewnością Krajowy Rejestr Zadłużonych to narzędzie długo wyczekiwane i mające kolosalne znaczenie dla wynajmujących.
Jest to moim zdaniem jedno z najlepszych rozwiązań, jakie wprowadza ustawodawca w życie w ostatnich latach. Skończy się anonimowość dłużników i życie na koszt wynajmującego. Jednakże warunkiem skuteczności tego rozwiązania jest, aby każdy oszukany wynajmujący dochodził swoich roszczeń od najemcy i wszczynał postępowania egzekucyjne, nawet ze świadomością, że nie uzyska zaspokojenia swoich roszczeń, ale przynajmniej uchroni innych przed wynajęciem nieuczciwemu najemcy mieszkania.

Czy dłużnicy też mogą skorzystać z Krajowego Rejestru Zadłużonych?

Oczywiście. Wielu z dłużników tłumaczy się (niezbyt przekonująco), że nie wie, o jakie długi chodzi, jaki pozew, jaki wierzyciel. On/Ona nic nie dostał/nic nie dostała z sąd. W tym miejscu uprzedzam, aby trafić do Krajowego Rejestru Zadłużonych, naprawdę trzeba się postarać i zlekceważyć wezwanie wierzyciela (wezwanie przed sądowe na postawie art. 187 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania cywilnego), wezwaniem sądu (nakaz zapłaty) i wezwaniem komorniczym do spłaty zadłużenia. Tak więc dłużnicy mają szansę ustalić dane wierzyciela i sygn. akt sprawy oraz kwotę zadłużenia, a mając te dane, bez trudu ustalą dane wierzyciela i rachunek bankowy do spłat zadłużenia. Dłużnicy korzystajcie z tego: uczciwe życie jest łatwiejsze i przyjemniejsze niż ciągłe oszukiwanie rodziny, krewnych i obcych sobie ludzi.

Jak sprawdzić po numerze PESEL lub NIP osobę fizyczną, czy figuruje w Krajowym Rejestrze Zadłużonych?

Krajowy Rejestr Zadłużonych jest dostępny pod tym linkiem: https://krz.ms.gov.pl/

Wybieramy pole zaznaczone kolorem czerwonym, czyli: Wyszukiwanie podmiotów i przeglądanie postępowań lub Wyszukiwanie podmiotów znajdujące się po lewej stronie przeglądarki.

Następnie wybieramy pole: Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.

I kolejno wpisujemy numer PESEL lub numer NIP potencjalnego najemcy:

Jeśli najemca nie figuruje w Krajowym Rejestrze Zadłużonych w zakresie, który nas interesuje i został omówiony w niniejszym wpisie, pojawi się komunikat. Nie zostały znalezione żadne pozycje dla podanych kryteriów wyszukiwania.

W powyższym przykładzie autor tego wpisu wyszukał swoje dane po numerze NIP i jak widać - nie figuruje w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, czego wszystkim czytelnikom blog serdecznie życzę.

Szukasz radcy prawnego w Krakowie? Sprawdź, jakie usługi prawnicze wykonuje nasza kancelaria prawna

Nasza kancelaria oferuje szeroki zakres usług prawnych, obejmujących m.in. windykację należności, obsługę wspólnot mieszkaniowych, księgi wieczyste, zasiedzenie nieruchomości, sprawy geodezyjne, służebność drogi oraz prawo lokalowe, prawo konsumenckie, prawo spadkowe i podział majątku. Nasi doświadczeni prawnicy od nieruchomości zapewnią Ci kompleksową i skuteczną pomoc w rozwiązaniu wszelkich problemów prawnych związanych z nieruchomościami. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać profesjonalną obsługę prawną dostosowaną do Twoich potrzeb.

Skontaktuj się z nami
Jeśli spodobał Ci się ten artykuł kliknij!

Polecamy również